Informacja Turystyczna Wyszków
Zadzwoń: 507 808 867 

Monument of the people killed by German occupiers (Fidest)

Pomnik na mogile ok. 250 Polaków, bestialsko zamordowanych przez hitlerowców 29 maja 1943 r.

28 maja 1943 r. Niemcy zatrzymali na pobliskim moście kolejowym pociąg jadący z Warszawy do Wyszkowa. Pasażerów przewieźli do budynków: żandarmerii przy ul. Zakolejowej i sądu przy ul. Pułtuskiej. Tam byli przesłuchiwani, trzymani bez jedzenia i picia. Wśród aresztowanych był por. AK Stanisław Wróbel "Jaskółka", bohaterski żołnierz, który uratował przed dekonspiracją łączniczkę wiozącą prasą podziemną - nie przeżył tortur. Następnego dnia żandarmi przewieźli zatrzymanych na moście do Fidestu, rozkazali wykopać doły a potem, rozstrzelali. Uciec udało się tylko jednemu mężczyźnie - Antoniemu Morce z Dębinek. Postrzelony przez Niemców, ciężko ranny, przeżył.

Polacy podróżujący pociągami stale narażeni byli na kontrole żandarmów, aresztowani często z błahych powodów i mordowani. Wzdłuż trasy kolejowej Ostrołęka-Wyszków-Warszawa spoczywa jeszcze wielu bezimiennych mieszkańców najbliższej okolicy, dla których szmugiel żywności do Warszawy był jedyną szansą na zarobek w czasie hitlerowskiej okupacji.


Monument of the people killed by German occupiers
The monument on a grave of 250 Poles brutally killed by Nazis on 29 May 1943.
Germans detained on the nearby bridge a train going form Warsaw to Wyszkow on 28 May 1943. They took the passengers to the seat of military police in Zakolejowa street and to the court in Pultuska street. They were interrogated there, kept with no food and drink. Lieutenant Stanislaw Wrobel “Jaskolka” was amongst the detained – he was a brave soldier who prevented from an unmasking go-between women who transported underground newspapers . He didn’t survive torture.
The next day military policemen brought detainees held on the bridge to Fidest, they ordered them to dig pits and then they shot them dead. Only one man managed to escape – it was Antoni Morka form Debinki. Being shot by Germans and seriously wounded, he survived.
Poles travelling by trains were constantly exposed to military policemen controls, they were arrested often because of trivial reasons and murdered. Many unnamed citizens of closest neighbourhood rest along the railway route Ostroleka-Wyszkow-Warszawa for whom smuggling of food to Warsaw was the only chance to earn during Nazi occupation.

Foto

Pomnik pomordowanych przez Niemców w Fideście



Foto

Pomnik pomordowanych przez Niemców w Fideście



Foto

Krzyże okalające pomnik



Foto

Krzyże okalające pomnik



Foto

Jeden z krzyży



Foto

Pomnik - widok obecny

Unia Europejska

Unia Europejska

Projekt "Przygotowanie kompleksowej oferty turystycznej na terenie gminy Wyszków", współfinansowany przez Unię Europejską, ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013.